Οι Νεάντερταλ της δημοσιογραφίας

Στις 18 Ιανουαρίου, το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel πήρε συνέντευξη από τον γενετιστή George Church, πρωτοπόρο στον τομέα της συνθετικής βιολογίας και καθηγητή στο Χάρβαρντ. Στη συνέντευξη, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του καθηγητή με τίτλο «Regenesis: How Synthetic Biology Will Reinvent Nature and Ourselves», γίνεται λόγος για τη σύνθεση DNA και για τη θεωρητική πιθανότητα αναβίωσης των Νεάντερταλ, καθώς και για την ιδέα να καταστούν οι άνθρωποι απρόσβλητοι από ασθένειες.

Αμέσως μετά, ξεκίνησε ένα μπαράζ δημοσιεύσεων από τα διεθνή MME που έλεγαν ότι ο καθηγητής ήθελε να κλωνοποιήσει τους Νεάντερταλ, και ότι μάλιστα έψαχνε και γυναίκα εθελόντρια ώστε να μπορεί να προχωρήσει άμεσα στο σχέδιο αυτό. Ιδού ένα τέτοιο παράδειγμα από τον αγγλικό τύπο, αλλά και ένα από το δικό μας ΒΗΜΑ, που μάλιστα είχε τίτλο Ζητείται εθελόντρια για να «αναστήσει» τους Νεάντερταλ και υπότιτλο Εγκριτος γενετιστής του Χάρβαρντ επιθυμεί να τους κλωνοποιήσει – λείπει μόνο η παρένθετη μητέρα. Η είδηση διαδόθηκε μέχρι αηδίας στα ΜΜΕ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μεταξύ άλλων και από μπουμπούκια της εγχώριας πολιτικής ζωής, πρώην βουλευτές, κ.λπ.

Όπως ήταν φυσικό, ο καθηγητής πέρασε στην αντεπίθεση, μιλώντας για κακή μετάφραση (την οποία δεν μπορώ να κρίνω, καθώς δεν ξέρω γερμανικά) και για παρερμηνεία (την οποία μπορεί να δει ο καθένας στο μεταφρασμένο στα αγγλικά άρθρο του Spiegel, όπου παραπέμπω πιο πάνω). Όπως φαίνεται ξεκάθαρα, από μια ανάγνωση του άρθρου του Spiegel, ο καθηγητής δεν λέει τίποτε από τις υπερβολές που αναφέρει το BHMA: ούτε «επιθυμεί να κλωνοποιήσει» ο Τσερτς τους Νεάντερταλ (λέει μόνο ότι θα ήθελε να αρθεί η απαγόρευση για την κλωνοποίηση ανθρώπων), ούτε ψάχνει διακαώς μια «περιπετειώδη γυναίκα» για να παίξει το ρόλο της παρένθετης μητέρας, ούτε «πιστεύει ότι ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν θεμιτό» (αντίθετα, λέει επανειλημμένα ότι το ηθικό ζήτημα είναι θέμα της κοινωνίας, η οποία θα πρέπει να αποφασίσει αν θα ήθελε κάτι τέτοιο).

Η παρερμηνεία επιστημονικών ειδήσεων είναι πολύ συχνό φαινόμενο στον τύπο. Οι εφημερίδες και οι ιστότοποι συνήθως πετάνε μια «είδηση», χωρίς να την ελέγξουν και χωρίς να ανατρέξουν στην πρωτότυπη πηγή (δηλαδή απλώς αναπαράγουν δημοσιεύματα άλλων ΜΜΕ), και μετά συνεχίζουν στο επόμενο θέμα της επικαιρότητας. Θα περίμενε κανείς, λοιπόν, το BHMA να μην αναφερθεί ξανά στο θέμα. Κι όμως, σε ένα πραγματικό ρεσιτάλ αντιδεοντολογίας, το ΒΗΜΑ επανήλθε την επόμενη μέρα, όχι για να ανασκευάσει τα δημοσιογραφικά λάθη που έκανε (το ενδεχόμενο να ζητήσει συγγνώμη δεν το συζητάω καν), αλλά για να ειρωνευτεί τον καθηγητή, κατηγορώντας τον, εμμέσως πλην σαφώς, ότι «προσπαθεί τώρα να μαζέψει λίγο τη δήλωσή του μετά τον σάλο που προκλήθηκε». Αλλά όταν έχεις παραδοθεί στην εντυπωσιοθηρία, αυτά κάνεις.

Πολλοί λένε, κατ’ αναλογία με τη ρήση «έχουμε την κυβέρνηση που μας αξίζει», ότι έχουμε τη δημοσιογραφία που μας αξίζει.

Εγώ, πάλι, θεωρώ ότι μας αξίζει να έχουμε και καλύτερη κυβέρνηση και καλύτερη δημοσιογραφία.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s