Αρχαία ελληνική πόλη στην Kίνα;

Έτσι συνεχίζουν να λένε κάποιοι ελληνολάτρες, επειδή έτσι υποτίθεται πως λέει δημοσίευμα αυστραλιανής εφημερίδας το 1993.

Το ξαναείδαμε προ ημερών σε ‘ειδησεογραφικό’ site (με ημερομηνία 16 Δεκεμβρίου 2012):

Ελληνική πόλη στην Κίνα!

Μια ελληνική πόλη ανακαλύφθηκε στην Κίνα…

Ο αμφορέας αυτός βρέθηκε στην πόλη Νίγια κάπου 640 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Kashgar το 1993.

Ο Βρετανός εξερευνητής σερ Όρελ Στέιν, περιδιαβάζοντας την Κίνα το 1903 (106 χρόνια πριν) άκουσε από Κινέζους χωρικούς για την ύπαρξη μιας αρχαίας ελληνικής πόλης κάτω από μεγάλους αμμόλοφους.

Ένα δημοσίευμα αυστραλιανής εφημερίδας τάραξε τα ιστορικά ύδατα, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990. Το δημοσίευμα έλεγε για ελληνικό πολιτισμό σε πόλη της Κίνας. Έτσι έχουμε το παράδοξο ότι αφού ο Μέγας Αλέξανδρος έφθασε μέχρι το Γάγγη ποταμό πως υπάρχουν ελληνικές πόλεις στην Κίνα;

Μήπως ο Αλέξανδρος έφθασε μέχρι το εσωτερικό της Κίνας; Ή τουλάχιστον, έφθασαν εκεί στρατεύματά του; Αναπάντητα ιστορικά ερωτήματα, αφού δεν υπάρχουν οι ανάλογες ιστορικές πηγές που να τεκμηριώνουν κάτι τέτοιο.

Κι όμως στην Κίνα βρέθηκε αρχαία ελληνική πόλη. Αυτό μας λέει το δημοσίευμα της Μελβούρνης το 1993.

[http://www.newsbomb.gr/blogs/story/262471/elliniki-poli-stin-kina]

Είναι δυνατόν να δημοσιεύουν κάποιοι ως είδηση ένα υποτιθέμενο ρεπορτάζ είκοσι ετών; Είναι, όταν ξέρουν ότι υπάρχει κοινό πρόθυμο να τσιμπήσει και καθόλου πρόθυμο να αμφιβάλει – να σκεφτεί δηλαδή ότι η εφημερίδα μπορεί να μην έγραφε ακριβώς αυτά που της αποδίδονται, ότι αν τα έγραφε μπορεί να μην ευσταθούσαν όλα, κι ότι αν τα έγραφε το 1993 μπορεί εν τω μεταξύ να μάθαμε κάτι παραπάνω.

Η ‘είδηση’ είναι συρραφή αποσπασμάτων από άρθρο ελληνικού blog, με ημερομηνία 21 Μαρτίου 2009 και υπογραφή Γιώργος Εχέδωρος [sic]:

Αμφορείς και μαίανδροι σε αρχαία πόλη της Κίνας

Ελληνική παρουσία σε πανάρχαια πόλη της Κίνας

Ο αμφορέας αυτός που βρέθηκε στην αρχαία πόλη Νίγια της Κίνας έκανε το ‘γύρο του κόσμου’.
Αφού, λοιπόν, μιλάμε για δημοσιεύματα που κλείστηκαν στα δώματα του παρελθόντος, ας κάνουμε τον κόπο να ανοίξουμε τη λησμονημένη αυτή πόρτα για να δουν οι νεότεροι μερικά πράγματα.
Ένα δημοσίευμα αυστραλιανής εφημερίδας τάραξε τα ιστορικά ύδατα, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1990. Το δημοσίευμα έλεγε για ελληνικό πολιτισμό σε πόλη της Κίνας. Έτσι έχουμε το παράδοξο ότι αφού ο Μέγας Αλέξανδρος έφθασε μέχρι το Γάγγη ποταμό πως υπάρχουν ελληνικές πόλεις στην Κίνα;
Μήπως ο Αλέξανδρος έφθασε μέχρι το εσωτερικό της Κίνας; Ή τουλάχιστον, έφθασαν εκεί στρατεύματά του; Αναπάντητα ιστορικά ερωτήματα, αφού δεν υπάρχουν οι ανάλογες ιστορικές πηγές που να τεκμηριώνουν κάτι τέτοιο.
Κι όμως στην Κίνα βρέθηκε αρχαία ελληνική πόλη. Αυτό μας λέει το δημοσίευμα της Μελβούρνης το 1993. Ή για να ακριβολογούμε: σε πανάρχαια κινεζική πόλη είχαν εγκατασταθεί στρατεύματα του Αλεξάνδρου, τα αντικείμενα των οποίων έμελλε να βρεθούν 2.300 χρόνια μετά.
Η ανακάλυψη δεν είναι νέα, δηλαδή δεν είναι ούτε του προαναφερόμενου χρόνου. Πηγαίνει αρκετά πίσω.
Ο Βρετανός εξερευνητής σερ Όρελ Στέιν, περιδιαβάζοντας την Κίνα το 1903 (106 χρόνια πριν) άκουσε από Κινέζους χωρικούς για την ύπαρξη μιας αρχαίας ελληνικής πόλης κάτω από μεγάλους αμμόλοφους. Πρόκειται για την πανάρχαια πόλη Νίγια που στις επόμενες δεκαετίες χάθηκαν τα ίχνη της. ( Όταν επιβλήθηκε στην Κίνα το κομμουνιστικό καθεστώς τα αρχαιολογικά ενδιαφέροντα αδράνησαν.).
Από τη δεκαετία, όμως, του 1980, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον και έτσι μια ομάδα Κινέζων και Ιαπώνων ερευνητών άρχισε να ψάχνει για την χαμένη πόλη Νίγια κάπου 640 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Kashgar.
Πράγματι έπειτα από κοπιώδη έρευνα βρήκαν κάτω από τους αμμόλοφους τα ερείπια της αρχαίας πόλης.
Στη διαδικασία της ανασκαφής με μεγάλη έκπληξη εντόπισαν μέσα στα ερείπια ‘έπιπλα ελληνικού στυλ’(!!)
Βρήκαν δηλαδή, ανάγλυφες παραστάσεις με μαιάνδρους, αμφορείς ελληνικούς με αναπαραστάσεις από τα ομηρικά έπη.
Η χρονολόγησή τους ανάγεται στα χρόνια της αλεξανδρινής εκστρατείας. Η ανακάλυψη είχε μεγάλο ενδιαφέρον.
Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν υπήρχε που να αναφέρει έστω αόριστα την παρουσία των Ελλήνων στην κινεζική αυτή επαρχία.
Η είδηση των ευρημάτων της ανασκαφής μεταδόθηκε από το κινεζικό πρακτορείο και δημοσιεύθηκε πρώτα στην Αυστραλία και από εκεί αναδημοσιεύθηκε στον ελληνικό Τύπο.

[http://www.echedoros-a.gr/2009/03/blog-post_21.html]

Ας δούμε πώς προέκυψαν όλα αυτά και τι ανακρίβειες, διαστρεβλώσεις ή ψεύδη περιλαμβάνουν.

Ο «ελληνικός Τύπος» είναι η Ελευθεροτυπία, 25 Νοεμβρίου 1993. Η τότε είδηση ίσως να βρήκε το δρόμο της προς την Ελλάδα μέσω Αυστραλίας χάρη σε κάποιον ομογενή, αλλά φυσικά δεν ήταν αποκλειστικότητα αυστραλιανής εφημερίδας. Τα ρεπορτάζ που υπάρχουν από εκείνες τις ημέρες είναι ένα του Associated Press και ένα της Chicago Tribune (αμφότερα βασιζόμενα στο κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua). Βρήκαμε αναδημοσίευσή τους (με περικοπές) μόνο στην αμερικανική Reading Eagle. Σε καμμία άλλη εφημερίδα, αυστραλιανή ή μη, δεν βρήκαμε αναδημοσίευση ή σχετικό ρεπορτάζ, προφανώς γιατί το online αρχείο των περισσοτέρων εφημερίδων δεν φτάνει τόσο πίσω. Παραθέτουμε και τα πέντε δημοσιεύματα στη σελίδα 2.

«Μπορεί να είχε κατοικηθεί από απογόνους του στρατού του Μεγάλου Αλεξάνδρου», λέει το AP. «Μπορεί» λέει και η CT (δύο φορές). «Speculation», λέει το AP. Αλλά οι διακρίσεις αυτές παραείναι λεπτές για την Ε, η οποία εξαφανίζει τους απογόνους και μεταμορφώνει την τότε εικασία και μόνον εικασία σε βεβαιότητα: «είχαν εγκατασταθεί στρατιώτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου».

Αυτή τη δήθεν βεβαιότητα την ενστερνίζεται φυσικά και ο Ε, ο οποίος υπερθεματίζει, αφού είναι βέβαιος και σε ποιούς ανήκαν τα ευρήματα: «σε πανάρχαια κινεζική πόλη είχαν εγκατασταθεί στρατεύματα του Αλεξάνδρου, τα αντικείμενα των οποίων έμελλε να βρεθούν 2.300 χρόνια μετά», «η χρονολόγησή τους ανάγεται στα χρόνια της αλεξανδρινής εκστρατείας» (ανυπόστατη επινόηση, ανύπαρκτη στα αρχικά ρεπορτάζ).

Κι αφού ο Ε αποφασίζει πως «στην Κίνα βρέθηκε αρχαία ελληνική πόλη» επειδή δήθεν «αυτό μας λέει το δημοσίευμα της Μελβούρνης το 1993», προτείνει και ένα δήθεν «παράδοξο» – όπου μάλιστα για δημιουργία εντυπώσεων η δήθεν ελληνική πόλη γίνεται κουτοπόνηρα πληθυντικός: «αφού ο Μέγας Αλέξανδρος έφθασε μέχρι το Γάγγη ποταμό πως υπάρχουν ελληνικές πόλεις στην Κίνα;»

Επίσης για δημιουργία εντυπώσεων, ο Ε γράφει και ότι «ο Βρετανός εξερευνητής σερ Όρελ Στέιν […] άκουσε από Κινέζους χωρικούς για την ύπαρξη μιας αρχαίας ελληνικής πόλης κάτω από μεγάλους αμμόλοφους». Η φράση δίνει την εντύπωση ότι οι χωρικοί μιλούσαν για κάποιο τέτοιο θρύλο, ενώ το AP και η CT λένε απλώς ότι κάτοικοι των γύρω χωριών οδήγησαν τον Stein στη Niya.

Κατά την Ε, τα ίχνη της Niya χάθηκαν μετά το 1903, και οι ερευνητές του 1993 έψαχναν δέκα χρόνια να τη βρουν. Η παρεξήγηση αυτή υπάρχει στο άρθρο της CT. Το AP όχι μόνο δεν λέει κάτι τέτοιο αλλά αποσαφηνίζει: «το κύριο εμπόδιο μέχρι τώρα δεν ήταν κάποια αβεβαιότητα για τη θέση της πόλης αλλά έλλειψη κεφαλαίων για τη συγκρότηση αποστολής».

Ο Ε αναπαράγει το λάθος ότι η πόλη ήταν «χαμένη», προσθέτει ότι τη βρήκαν «έπειτα από κοπιώδη έρευνα», και προτείνει δική του δήθεν δικαιολόγηση για τη δήθεν απώλεια των ιχνών: «όταν επιβλήθηκε στην Κίνα το κομμουνιστικό καθεστώς τα αρχαιολογικά ενδιαφέροντα αδράνησαν». Το AP δεν λέει ότι οι ερευνητές του 1993 δυσκολεύτηκαν να βρουν την πόλη, λέει ότι δυσκολεύτηκαν να φτάσουν στην πόλη (λόγω των αντιξόων συνθηκών). Και το AP όντως αναφέρει ότι «η αρχαιολογία είχε απαγορευτεί για αρκετές δεκαετίες μετά την Κομμουνιστική νίκη του 1949», αλλά το αναφέρει ως έναν από τους λόγους που δεν γίνονταν ανασκαφές, όχι βέβαια ως λόγο να πάψει να είναι γνωστό το πού βρίσκεται μια παλιά πόλη.

Η παλιά Niya βρίσκεται περίπου 110χμ βορειοανατολικά της τωρινής Minfeng/Niya, και κανείς δεν έκανε δέκα χρόνια να τη βρει γιατί τα απομεινάρια της δεν χάθηκαν μετά το 1903: οι ντόπιοι ήξεραν και ξέρουν τη θέση της, αυτοί που οδήγησαν τον Stein δεν πέθαναν όλοι αιφνιδίως την επομένη της αναχώρησής του, ο Stein είχε δημοσιεύσει τόμους ολόκληρους για τις έρευνές του, όπου φυσικά περιλαμβάνεται χαρτογράφηση και συντεταγμένες, ο Stein δεν πήγε μία φορά αλλά τέσσερις φορές, με τελευταία το 1930-31, και πριν το 1993 είχε προηγηθεί κινεζική αποστολή το 1959. Στο ακόλουθο ντοκυμανταίρ μπορείτε να δείτε το συνεργείο να πηγαίνει στη Niya, ενώ προηγουμένως βρίσκει και έναν επιζώντα από αυτούς που οδήγησαν τον Stein κατά τη δεύτερη επίσκεψή του. Το ντοκυμανταίρ είναι του 1980 (δεκατρία χρόνια πριν από τη δήθεν εύρεση της δήθεν χαμένης πόλης):

Κατά την Ε, ο Stein είχε βρει «έπιπλα ελληνικού στιλ». Στη σαλάτα του Ε, πλήρης σύγχυση… Κρατά κι αυτός τα «έπιπλα ελληνικού στυλ», αλλά χρεώνει την εύρεση στην ομάδα του 1993 αντί για τον Stein του 1903, προσθέτει την ανόητη γαρνιτούρα ότι οι ερευνητές του 1993 τα εντόπισαν «με μεγάλη έκπληξη» (αφού ο ίδιος ο Ε αναγνωρίζει ότι «η ανακάλυψη δεν είναι νέα», τότε πόθεν η δήθεν έκπληξη;), και προσθέτει και δική του δήθεν εξήγηση για το τι εστί έπιπλα: «βρήκαν δηλαδή, ανάγλυφες παραστάσεις με μαιάνδρους, αμφορείς ελληνικούς με αναπαραστάσεις από τα ομηρικά έπη». Πέρα από το τραγελαφικό της εξήγησης (έπιπλα ίσον ανάγλυφες παραστάσεις και αμφορείς), αυτή η προσθήκη είναι λαθροχειρία του Ε: τέτοια αναφορά δεν υπάρχει πουθενά στα ρεπορτάζ.

Η λαθροχειρία δεν περιορίζεται σε αυτή τη φράση: ο Ε φροντίζει να παραβλέψει ότι η φωτογραφία της Ε δεν συνδέεται άμεσα με το κείμενο αλλά είναι διακοσμητική, και την αναδημοσιεύει (ρετουσαρισμένη με κίτρινο φόντο), γράφοντας ψευδώς ότι «ο αμφορέας αυτός που βρέθηκε στην αρχαία πόλη Νίγια της Κίνας έκανε το ‘γύρο του κόσμου’». Κανένα γύρο κόσμου δεν έκανε αυτή η φωτογραφία (που φυσικά δεν υπάρχει σε σοβαρά κείμενα για τη Niya). Το αγγείο δεν είναι αμφορέας, δεν είναι των αλεξανδρινών χρόνων, και δεν βρέθηκε στη Niya: είναι τυπική λευκή αττική λήκυθος του 5ου π.Χ. αιώνα – πιθανότατα από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που έχει πάμπολλα τέτοια αγγεία. Παραθέτουμε ενδεικτικά μια παλιότερη φωτογραφία από το ΕΑΜ (συλλογή αγγείων Σέμνης Καρούζου):

Greek National Museum Pottery

(Πατήστε για μεγέθυνση)

Αντίθετα με τους αμφορείς, πάντως, τα έπιπλα δεν είναι εφεύρεση του Ε. Έτσι γράφει η Ε, που το αντιγράφει από άλλη εφημερίδα, που κι αυτή το αντιγράφει απο αλλού… Η πρωτογενής πηγή φαίνεται να είναι ο Li Xiguang, κινέζος δημοσιογράφος που είχε ακολουθήσει τους ερευνητές του 1993 και που τότε έγραφε στο πρακτορείο Xinhua. Παραθέτουμε εκτενές άρθρο του στη σελίδα 3.

Αυτός όμως ο κινέζος δημοσιογράφος φαίνεται να είναι ο μόνος που μιλάει ευθέως για «έπιπλα ελληνικού στυλ». Σε κανένα άλλο άρθρο για τη Niya δεν βρήκαμε κάτι τέτοιο. Παραθέτουμε ενδεικτικά (ο πρώτος σύνδεσμος είναι άρθρο γραμμένο από τον επικεφαλής της αποστολής του 1993 και ομότιμο διευθυντή του αρχαιολογικού ινστιτούτου του Xinjiang, ο δεύτερος είναι σύντομη συνέντευξη άλλου αρχαιολόγου που συμμετείχε στην ίδια αποστολή):
The Most Important Findings of Niya in Taklamakan
Archaeologist digs deep to reveal secrets of the Silk Road
Niya yields buried secrets
Sir Aurel Stein & the Silk Road finds

Επίσης, όπως προαναφέραμε, ο Stein είχε δημοσιεύσει βιβλία για τις έρευνές του. Τα βιβλία αυτά είναι πια public domain. Παραθέτουμε τον τόμο με τα ευρήματα, ώστε να δούμε αν περιλαμβάνονται «έπιπλα ελληνικού στυλ» ή πόσο «ελληνικού στυλ» είναι τα ευρήματα εν γένει:
Stein: Khotan vol. 2 – Plates
Στο δε τόμο Sand-buried Ruins of Khotan (1904), το επίθετο «Greek» εμφανίζεται μόνο σε σχέση με παραστάσεις πάνω σε σφραγίδες που είχε βρει ο Stein.

Από το άρθρο του Ε δεν θα μπορούσε βέβαια να λείπει ο απαραίτητος συνωμοσιολογικός υπαινιγμός: «δημοσιεύματα που κλείστηκαν στα δώματα του παρελθόντος», «να ανοίξουμε τη λησμονημένη αυτή πόρτα». Αν ένα ρεπορτάζ του 1993 κλείστηκε εκεί που κλείστηκε, αυτό για ορισμένους ελληνολάτρες δεν μπορεί να σημαίνει ότι το ρεπορτάζ έκτοτε διαψεύστηκε, πρέπει να σημαίνει ότι κάποιοι προσπαθούν να σβήσουν το παρελθόν μας. Λοιπόν:

Πρώτον, η γενικόλογη αναφορά στην (αχανή) Κίνα κάνει το πράγμα ελαφρώς εντυπωσιακότερο του δέοντος. Για να προσγειωθούμε λίγο, η Niya δεν βρίσκεται οπουδήποτε στην Κίνα, βρίσκεται στη λεκάνη Tarim της αυτόνομης περιοχής Xinjiang/Uyghur, στο βορειοδυτικό άκρο της Κίνας. Η περιοχή συνορεύει δυτικά με την Ινδία, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν (και πιο πάνω με το Τατζικιστάν, το Κιργιστάν και το Καζακστάν).

Uyghur Archaeological Sites

(Πατήστε για μεγέθυνση)

Κι όταν η γενικόλογη αναφορά εξειδικεύεται στο «640 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Kashgar», η εξειδίκευση είναι ανεπαρκής αν όχι παραπλανητική. Για να προσγειωθούμε λίγο ακόμα, η Niya σήμερα είναι στην έρημο αλλά κάποτε ήταν όαση πάνω στην αρχαία εμπορική διαδρομή που λεγόταν “Δρόμος του Μεταξιού”. Βεβαίως υπάρχουν δείγματα ελληνικής επιρροής μέχρι την Ινδία, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, και βεβαίως τέτοια δείγματα μεταφέρθηκαν και ανατολικότερα, αλλά για τη μεταφορά αυτή ο Δρόμος του Μεταξιού είναι ρεαλιστικότερη εξήγηση από τα στρατεύματα του Αλεξάνδρου. Παρά τον ψευδή ισχυρισμό του Ε, τα αντικείμενα που είχε βρει ο Stein δεν είναι των αλεξανδρινών χρόνων, είναι των πρώτων αιώνων μετά Χριστόν (δηλαδή μετά την καθιέρωση του Δρόμου του Μεταξιού).

Sketch-Map-of-Silk-Road

(Πατήστε για μεγέθυνση)

Δεύτερον, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του 1993 αλλά παραλείπει να αναφέρει ο Ε (γιατί άραγε;), το 1993 βρέθηκαν στη Niya μερικά καλοδιατηρημένα μουμιοποιημένα πτώματα. Οι μούμιες αυτές έχουν ινδοευρωπαϊκά χαρακτηριστικά (και από εκεί κυρίως προέκυψε η τότε εικασία περί απογόνων του στρατού του Αλεξάνδρου, όχι από τα άλλα ευρήματα). Αλλά οι μούμιες αυτές δεν είναι πια οι μόνες: μεταγενέστερες έρευνες έχουν φέρει στο φως εκατοντάδες τέτοιες μούμιες από την ευρύτερη περιοχή. Για να προσγειωθούμε λοιπόν περισσότερο, αποδείχτηκε ότι η περιοχή όντως δεν περίμενε τον Αλέξανδρο για να δει ινδοευρωπαίους: οι μούμιες έχουν χρονολογηθεί, και έχει βρεθεί ότι οι παλαιότερες είναι 1500 χρόνια προγενέστερες του Αλεξάνδρου. Και πρόσφατες μελέτες του DNA τους δείχνουν μάλλον διασταύρωση ανθρώπων από τα δυτικά και από τα βόρεια της περιοχής.

Για περισσότερα:

Niya (Wikipedia)
Xinjiang (Wikipedia)
Silk Road (Wikipedia)
Kharoshthi (Wikipedia)
Kushan Empire (Wikipedia)
Excavations in Chinese Turkestan (Encyclopædia Iranica)
The Buried Silk Road Cities of Khotan
The Silk Road Volume 6, Number 2 (περιλ. τα “Alexander the Great and the Emergence of the Silk Road” & “Recent Discoveries of Hellenistic Textiles in Western China”)

Tarim mummies (Wikipedia)
Tarim Mummies of Xinjiang
Zagunluq Ancient Mummy Tomb
Victor Η. Μair: The Mummies of East Central Asia
Nova video: Mysterious Mummies of China
Penn Museum video: The Tarim Basin Mummies (διάλεξη Victor Η. Μair)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.